تنها صداست که می ماند !

 دیشب برای من شب ویژه ای بود.برای اولین بار قرار بود به
کنسرت شهرام ناظری بروم.قبل ها (وقتی جوان بودم !) در یک مهمانی خصوصی استاد را
دیده بودم و با هم لبی تر کرده بودیم و گپی زده بودیم اما این بار بعد از 10 سال من
یک بلیط چهل و پنج هزار تومانی در دستم بود و او آن بالا زیر نور پرژکتورها بود و
قرار بود چند قطعه از کارهایی که به اتفاق استاد حسین علیزاده – که به حق نابغه
موسیقی ایرانیست -اجرا کنند. برنامه ساعت 8 قرار بود شروع شود که طبق معمول با
کمی تاخیر مواجه شد و البته نه به خاطر اجرا کنندگان بلکه به خاطر بی توجهی مردم و
حتی تا یک ساعت بعد از شروع برنامه هنوز عده ای وارد سالن میشدند !

وضعیت سالن اجرا به طرز رقت انگیزی افتضاح بود.چه نحوه پخش
صدا و چه تهویه و چه استیج و دکور و هر چه که فکرش را بکنید.یعنی سالنی که ما در
دانشگاه اصفهان آنجا تاتر تمرین میکردیم واقعا” بهتر از این بود ! اما به هر
حال ما برای ارج گذاشتن به استاد 3 ساعت تمام آنجا نشستیم و پلک نزدیم. برنامه هم
به نظر من تا حدود زیادی خسته کننده بود و به جز دو قطعه آخر که به زبان و ریتم
کردی اجرا شد کسی به وجد نیامد. صدای عود محمد فیروزی فوق العاده بود و صدای
کمانچه اردشیر کامکار زیبا اما گاهی گوش خراش. خاصیت سازهای ایرانی همین است. یعنی
سولو برای یک ساز ایرانی بیشتر از چند دقیقه (به جز چند ساز خاص مثل عود و نی و
گاهی تار)  گوشخراش میشود.بر عکس هارمونی و همنوازی که در مورد سازهای ایرانی فوق العاده است. علت هم مشخص
است. ربع پرده در سازهای ایرانی اصولا از نظر زیبایی شناختی محلی از اعراب ندارد.
مثلا چرا ما ناخود آگاه دوست داریم در دستگاه ماهور آهنگ بشنویم ؟ به همان دلیل که
تمام سازهای غربی در دستگاه ماهور مینوازند ! و اصولا فهم این گونه موسیقیه ساده
شده با نیم پرده هم برای گوش و هم برای اعصاب شنیداری و آنالیز مغزی خوش آیند تر
است. من هر چند از کودکی دستی بر موسیقی سنتی ایرانی  داشته ام اما هرگز استعداد کافی برای نوازنده
شدن یا ادامه دادن این راه نداشتم و این بود که این نیم پرده های گوش نواز موسیقی
پاپ و کانتری و آر اند بی و جاز ما را بیشتر به خود جلب کرد ! حالا یک فن التون
جان و کریس دی برگ چرا با این همه زحمت بلند شده و رفته کنسرت شهرام خان ناظری ؟

                            

برای آن دو دلیل موجود است : 

اول اینکه به نظر من برای هر
ایرانی واجب عینی ست که حداقل یک بار کنسرت شهرام ناظری و یکبار هم کنسرت استاد
شجریان را ببیند تا با خیال راحت بمیرد !

دوم هم اینکه من شخصیت شهرام ناظری را دوست دارم و خاکی
بودنش را و علی رغم همه حرفهایی که درباره اعتیاد و مشکلات خانوادگی اش میزنند میدانم یعنی تا جایی که من میدانم اغلب آنها دروغ است.

10 سال پیش در مهمانی که نشسته بودیم و شانه به شانه شهرام
شرابی میزدیم آهنگ اصغر آقا بفرمای سندی در حال پخش بود و عده ای زن و مرد خوش و
خرم در حال رقص و پایکوبی بودند و اصلا توجه نمیکردند که اسطوره ای از موسیقی آن گوشه نشسته
و مشغول تماشای آنهاست. یکدفعه دوست ما که به نوعی صاحبخانه هم محسوب میشد از روی
سر گرم یا هر چه بود به شهرام خان گفت استاد اگر این آهنگهای مبتذل شما را آزار
میدهد موزیک را عوض کنیم یا … اما ایشون سریعا” گفت که نه و بگذار مردم
شادی شان را بکنند و جمله ای گفت که هرگز از یادم نمیرود و آن این بود : به نظر من
موسیقی مبتذل وجود ندارد و در سرزمینی که این قدر هنر و مخصوصا موسیقی مظلوم است
شنیدن هر نوع صدایی از هر بلندگویی که بوی موسیقی بدهد برای من خوش آیند است !

به هر حال برای من که اینقدر هنرمندان را از روی تفکرات و
زندگی شخصی شان انتخاب میکنم (و البته میدانم رویه درستی نیست) رفتن به کنسرت چنین
مرد بزرگی واجب بود. به امید روزی که موسیقی در این سرزمین از پیله کلفتش بیرون
آید و آن وقت خواهیم دید که چه پروانه هایی در این هنر خفته اند. آن وقت برای دیدن
کنسرت یانی 250 دلار نمیدهیم و به دبی نمیرویم ! 

شما میتوانید دیدگاهی بگذارید، یا بازخوردی از سایتتان.

12 دیدگاه برای “تنها صداست که می ماند !”

  1. جای ما رو هم خالی می کردی.
    احسان یادت باشه هر وقت دیدمت در مورد trend زندگی با هم صحبت کنیم


    علی آقا جان جای همه دوستان و علی الخصوص شما خالی بود.ان شا الله در سیدنی با هم بریم کنسرتش. یادم میمونه. من این چیزا که قراره بعدا راجع بهش حرف بزنیم همیشه یادم میمونه ! فقط شما خودت یادت نره بعدا بهت گفتم نگی من کی گفتما !!!

  2. الهام گفت:

    همیشه به کنسرت, اونهم از نوع ایرانی و سنتی چند شب پیش کانال ملعون ب.ب.سی داشت کنسرت استاد شجریان رو توی لندن نشون می داد. ما که پای تلوزیون کلی لذت بردیم… امیدوارم قسمت ما هم بشه که اجرای زندشون رو ببینیم.


    مرسی.امیدوارم قسمت همه دوستان بشه.فکر نکنم استاد شجریان حالا حالا ها در ایران مجوز کنسرت بگیره. حالا خودش رو نگیرن شانس آوردیم و آورده !
    ایشالا دفعه بعد تور استرالیا که اومد همه با هم میریم و حالشو میبریم !

  3. alireza گفت:

    che baa etemaad be nafs raje be moosighi o rob’ pardeh o tafavote jazz vamosighi sonnati nazar dadi, hala harki sar az moosighi dar nayaareh hokman migeh shoma dorost migi. be jaaye asmun o rismun baftan raje’ be chizi ke takhasos nadari kheyly rahat o rok begoo , doost nadaram, tamam. chera gomrah mikoni khaanandeh e gheire takhasosi ro ?


    اگه همو علیرضای خودمونی که معلومه سیدنی بهت نساخته چاییدی کاکو. اگرم نیستی که شما اصلاح بفرمایید ما در همان صفحه چاپ کنیم. من به دنبال این سوال که چرا یه بچه 3 ساله موسیقی پاپ براش جذابتر از موسیقیه سنتیه به این جواب رسیدم و بالاترش هم اعلام کردم که استعدادی در این زمینه ندارم.

  4. lithium گفت:

    به قیافت نمیاد از اینجور موسیقی ها خوشت بیاد!
    جفنگ تر میزنی آخه!
    جفنگ یعنی مدرن تر!


    من که خودم اعلام کردم جفنگ تر میپسندم ! ولی به نظرم موسیقی سنتی ایرانی چیزیه که باید حتما بهش اهمیت داد و حفظش کرد. اینو کسی میفهمه که حداقل موسیقی سنتی 5 کشور صاحب موسیقی دنیا رو شنیده باشه !
    تو هم خیلی جفنگی ها دختر ! بهت نمیاد ! مدرن منظورمه !

  5. بهار گفت:

    منم دوست دارم يه بار كنسرت شجريان رو برم. تا حالا خيلي سعي كردم شحريان گوش كنم ولي خيلي سخته. از اكثر آهنگاي سنتي اصلا خوشم نمي ياد. البته همسر گرامي مي گه تو از اونايي خوشت مي ياد كه تصنيفه! من خيلي از اين چيزا سر در نمي يارم.يه مورد ديگه اين كه تو موسيقي سنتي خيلي معلوم نيست شعر چيه از بس كه تحرير داره واسه همين چون نمي تونم شعرو دنبال كنم به نظرم جذابيتش كم ميشه. ولي به اين هم اعتقاد دارم كه تمام موسيقيا عالي هستن چون طرفداراي خودشونو دارن. شايد از نظر من نباشه ولي از نظر يكي ديگه هست. تنها معيار خوب بودن موسيقي پسنديده شدن اونه


    تو تو این برف پا شدی رفتی سر کار چی کار آخه !
    البته من کوچیکتر از اونی هستم که بخوام اشکال از کسی بگیرم ولی میگن یکی از اشکالات خوندن شجریان هم همین عدم تاکیدش بر تلفظ کامل کلماته. یعنی براش درست خوندن مهمتر از درست ادا کردن کلمه هستش.ولی فهمش برای کسی که فارسی زبان باشه به نظرم خیلی مشکل نیست.اصولا به همون دلایلی که گفتم فهم موسیقی سنتی و آنالیزش برای مغز سختر از بقیه انواع اونه.پس طبیعیه که کسی که سلیقش عادت نکرده باشه به این نوع خیلی براش خوش آیند نیست ! حالا مثلا تو به من بگو موسیقی باروک (مثلا موومان های باخ) قشنگتره یا دیگه مشکی نمیپوشم از رضا صادقی ؟ خوب معلومه ما با مورد دوم راحتتر ارتباط برقرار میکنیم چون گوشمون به شنیدن مورد دوم عادت کرده و آنالیزش از نظر محتوا و ملودی و شعر راحتتره ! ولی دلیل نمیشه ارزش اون اولی از دومی کمتر باشه !
    اینو در جواب اون دوستمون علیرضا هم میگم !

  6. علیرضا گفت:

    درود بر شما احسان خان موسیقی دوست کنسرت برو
    بشخصه تو موسیقی سنتی صدای استاد شجریان رو روحم تاثیر داره و حنجره ایشون باعث “ویبره” روحم هست (البته ویبره مثبت!)
    دلیلش رو هم نمیدونم … خیلی به شعر دقت نمیکنم (البته سعیم این هست که دقت کنم) اما تن صدا فضای آواز و سوز تار یک “اتمسفر” بی نظیر هست.
    امیدوارم تو سیدنی یا هرجای دیگه استرالیا بری و بهت خوش بگذره.
    _______________________________________________
    ببین یه بار خواستیم کلاس بذاریم و آخر همه نظر بدیم ها … چقدر حرف پشت و روی آدم در میارین. بنده سیدنی نرفتم در ناف تهران (کمی بالاتر) هستم و هرگز در یک وبلاگ وزین فارسی زبان از حروف زبان دیگر استفاده نخواهم کرد … (نصر من الله و فتح قریب … :دی)


    ممنونم.امیدوارم با هم به کنسرت استاد بریم ! اونم تو اپرا هاوس ! شاید علت اینکه به شعر توجه نمیکنی آشنایی با شعرها و به خاطر داشتن اونا باشه.ولی واسه یه خارجی یا کسی که فارسی زبان مادریش نیست فهمیدن کلام شجریان دشواره.یه بار واسه یه قزاق شجریان گذاشتم خیلی تحت تاثیر قرار گرفت.
    ____________________________________________
    درباره اون کامنت علیرضا منظورم تو نبودی.یه دوست شیرازی داریم هم اسم شما که خیلی کم کامنت میذاره و جدیدا سیدنی نشین شده.فکر کنم خودش بود که دیگه صداش هم در نیومد ! شما کامنت اول بذاری یا آخر کلاس کارت محفوظه برادر !

  7. جاناتان گفت:

    چند نکته عرض کنم:
    1- سالها پیش با آدم های درست و حسابی می پریدی کلک!
    2- پارسال که اینجا کنسرت شجریان بود و به کنسرت رفتم و ایرانی ها رو دیدم به این فکر میکردم که این آدم ها که هیچ چیزی از موسیقی سنتی نمیدونن و شاید به عمرشون یک دونه کاست شجریان رو هم گوش نکردن واسه چی به اینجا اومدن؟ تنها دلیلی که به ذهنم میاد همون هست که گفتی: پریستیژ اینکه در یک کشور خارجی با شجریان عکس انداختن یا به کنسرت شجریان رفتن. همون پارسال یادم هست نفری که پشت ما نشسته بود بعد از هر آهنگ به دوستش میگفت: “خسته شدیم دیگه چرا یه رنگ درست نمیزنه”!
    3- من یکی از چیزهایی که همیشه ارزو داشتم درش پیشرفت کنم و آخرش هم به این نتیجه رسیدم که احتمالا استعداد کافی ندارم موسیقی بود…. هرچند که متاسفانه من در خانواده ای هم بزرگ شدم که چیزی که هرگز به گوشم نرسید تا وقتی که 20 ساله شدم موسیقی بود….


    دکی جان ما اولا خیلی کارمون درست بود.همینجوری سرازیری افتادیم !
    در مورد ایرانی های خارج نشین متاسفانه تفسیرت تا حد زیادی درسته.نمونه اش هم همین چند هفته پیش کنسرت شجریان در لندن بود و همه در فیس بوووک عکس گوگوش و شجریان رو شیر کرده بودند و از خوشحالی ذوق مرگ بودن ! یکی نبود این وسط بگه آخه این معنیش چیه ! مثلا خوبه که اینا با هم عکس بگیرن ؟ بده ؟ چی رو نشون میده ؟ اصلا این دو تا آدم و نوع آودیینسشون چه ربطی به هم دارن ! کلا ما ایرانی جماعت تو کار کلاس و این حرفاییم ! اصلا اگه گوگوش و شجریان با هم یه برنامه دو صدایی بذارن چه عالی میشه !؟
    ولی دکی تو استعداد داری ! سه تار رو چی کار کردی پس ؟

  8. اورایاد گفت:

    به نظر من خیلی از ادمها تو اهنگ گوش دادن تنوع زیادی دارند اینم دلیل نمیشه که از اهنگها خوششون نمیاد و فقط واسه کلاس گذاشتن گوش میدن حتما خوششون میاد که گوش میدن ولی حالا ازش سر در نمی یارند یه چیزه دیگه هستش من خودم چیزی از موسیقی نمی دونم ولی از گوش دادن به هر نوع موسیقی لذت میبرم شاهین نجفی و شجریان هرکدومشون یه سبکه ولی سلیقه من و ودل من هردورو میپسنده
    اشکالی هم نداره مردم واسه کلاس برن کنسرت شجریان حداقال از یه استاد موسیقی تو ایران که زحمت کشیده و استاد شده حمایت مالی کردند


    اینکه گفته شد ایرانی های خارج نشین اینجوری هستند و اونجوری بیشتر جنبه غر زدن داشت به نظر من تا انتقاد.چون واقعیت اینه که خوب همه جا همه جور آدمی هست و نمیشه یه حکم کلی صادر کرد. البته من خودم هم گاهی از آهنگهای سنتی لذت میبرم(نشون به اون نشون که من بچه بودم آلبوم “بی قرار” شهرام ناظری رو میذاشتم و مشق مینوشتم !) گاهی هم از شنیدن گری مور یا باب دیلان روحم آرو میشه و بعضی وقتها با شنیدن یه آهنگ ترانس روسی یا یه جز فرانسوی به وجد می آم و گاهی هم با شنیدن شاهین نجفی به فکر فرو میرم ! پس منم اگه یه روز تو استرالیا رفتم کانسرت شجریان کسی حق نداره بهم بگه داری کلاس میذاری ! ولی اگه انتظار داشته باشم شجریان آهنگ “ستاره های سربی” رو بخونه میشه گفت کنسرت رو اشتباهی اومدم !

  9. اورایاد گفت:

    افرین این بود یه نقد صحیح


    چاکریم !

  10. alireza گفت:

    alireza ie shakhs e shoma ke nistam , motealeghe be hameh hastam baradar! keyboard e farsi nadaram o kolan type farsi nemikardam aanchenaan ineke rah dastam nist . bebakhshid , fingilish minvisam.
    osulan dar rabeteh ba mousiqi melli , sue tafahom ziaadeh . ba’zi migan be dard nemikhoreh chon ma kheyly khafanim o khareji goosh midim , ba’d 1 dooneh song ro lyrics esh ro balad nistan. ya migan she’r o nemifahmim vasat e chahchah unvaght chon ba asha’are saasi mankan behtar ertebaat bargharaar mikonim hamun khubeh. gaahi ham ta’rifeshun az mousiqi e khub moosigi e aameh pasand ya pop e ba’d harchi ke hameh bahaash haal nakonan khub nist . engaar democrasi dar morede honar ma’naa daareh. yaa migan moosighi e khub ro bayad az bacheh 3 saaleh porsid chieh . ageh dorost be hameh ina negaah konim mibinim ina hamash maghlateh ast o tojih ke ma khubim o aancheh ma bahash haal mikonim khubeh .


    دوست عزیزم.من نگفتم موسیقی که بچه سه ساله بگه خوبه پس خوبه.در ضمن این که بچه سه ساله بگه چه ربطی به دموکراسی داره.اولا که زیبایی در نظر بعضی ها نسبیه و در نظر بعضی ها مطلق. من قبلنا اعتقاد به مطلق بودنش داشتم اما الان نظرم عوض شده. در مورد ربع پرده این نظر من نبود.حاصل تحقیق یه سری آدم بود که یادم نیست در کجا منتشر شد و خوندم. پیروز باشی.

  11. alireza گفت:

    mousighi ham iek honareh ke ba form o ma’ni o ehsas o technik o … ertebat dareh , hich jaanri az mousiqi ro ham nemisheh ba hich jaanre digeh moghaaieseh kard. engaar filme mostanad ro bekhaay baa namaayeshe aroosaki moghaayeseh koni. khob che kaarie? har kodum ro baraye ie hadaf o kaari saakhtan. khode man momkeneh har saa’ati az rooz ie moosighi delam bekhaad .
    mosiqi e sonnati e khub khubeh, pop e khub ham khubeh , va elaa aakhar. ageh say konim begim baakh behtareh ya rap in masaleh shakhsieh. na kolli. ageh zehn o goosh e shoma tarbiat besheh va baa zabaane moosighie khaasi aashnaa besheh unvaght taazeh avale ertebaat bargharaar kardan e ba un moosighieh , ba’d saligheh shekl migireh. masalan migi tar alizaadeh ro be in dalayel be taar e arshad tahmaasbi ya lotfi ya zarif tarjih midam. na inke un behtar baasheh az baghieh. ba daruniaat e shakhsim jur dar miaad . chon be technique ahamiat midam ya ehsaas ya bedaaheh ya radif navaazi ya …

    harchi mikeshim az jazmi barkhord kardan va zehne basteh maast ke haasele roshd o zendegi tu mohit e basteh Iran e . omid vaararm in goftegoo ha kami mas’aleh ro roshantar koneh baraaye hamemun. .


    با تشکر مجدد از روشنگری های به جای شما. آخر نگفتی همون علیرضای خودمونی یا نه ؟ حتما باید برم آی پیت رو چک کنم !

  12. rahamishavam گفت:

    man in concerto dafe avalesh raftam va benazaram aaaaaaaaaaaali bud!


    ولی این دفعه عالی نیود. به نظرم علیزاده زیاد رو فرم نبود. فقط از بداهه نوازیش خوشم اومد و دو قطعه کردیه آخرش اونم به خاطر حس نوستالژیکش نه به خاطر کیفیت موسیقیش. سالن که افتضاح بود. بیچاره هنرمندای ما !

دیدگاهی بگذارید

عضو خوراک مطالب شوید مرا در توییتر دنبال کنید!